ภาวะรกเกาะต่ำ

รกเกาะต่ำ หมายถึง ภาวะที่รกเกาะต่ำลงมาถึงบริเวณส่วนล่างของผนังมดลูก (Lower uterine segment)

  1. ปัจจัยเสี่ยง
  2. สาเหตุที่แท้จริงของรกเกาะต่ำ ยังไม่ทราบแน่ชัด แต่มีปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ดังนี้
  • 1. ผนังมดลูกมีแผลเป็น ซึ่งเกิดจากรกเกาะต่ำในครรภ์ก่อน , การแท้ง , การผ่าตัดคลอด
  • 2. เลือดไปเลี้ยงผนังมดลูกไม่ดี เช่น ผลจากยารักษาโรคความดันโลหิตสูง หรือเบาหวาน , เนื้องอกในมดลูก , การสูบบุหรี่ (มากกว่า 20 มวนต่อวัน) หรือมารดาอายุมากกว่า 35 ปี
  • 3. รกมีขนาดใหญ่ เช่น การตั้งครรภ์แฝด อาจทำให้มีรกมากกว่า 1 อัน ซึ่งมีภาวะเสี่ยงสูงในการเกิดรกเกาะต่ำ
  • 4. รกผิดปกติ ได้แก่ รกชนิดแผ่นใหญ่กว่าปกติหรือบางกว่าปกติ
  •  
  1. ผลกระทบต่อมารดาและทารก
  • ผลต่อมารดาตั้งครรภ์
  • 1. ตกเลือดในระยะตั้งครรภ์ , ระยะคลอด และระยะหลังคลอด
  • 2. ช็อคจากการเสียเลือด
  • 3. คลอดก่อนกำหนด
  • 4. น้ำคร่ำแตกก่อนกำหนด
  • 5. ติดเชื้อหลังคลอด เนื่องจากมีเส้นเลือดแตกใกล้ปากมดลูก จึงทำให้ติดเชื้อง่าย
  1.  
  • ผลต่อทารกในครรภ์
  • 1. พบอัตราตายทารกปริกำเนิด ประมาณร้อยละ 20 โดยสาเหตุส่วนใหญ่มาจากการคลอดก่อนกำหนด
  • 2. น้ำหนักตัวน้อยกว่าอายุครรภ์ การเจริญเติบโตช้าในครรภ์
  • 3. เกิดพิการแต่กำเนิด เช่น ระบบประสาทส่วนกลาง , โรคหัวใจแต่กำเนิด , โรคเกี่ยวกับระบบหายใจ , ระบบทางเดินอาหาร เป็นต้น
  1.  
  1. แนวทางการดูแลรักษา ขึ้นอยู่กับอายุครรภ์และจำนวนเลือดที่ออก
  2.  
  3. กรณีที่ 1
  4. จำนวนเลือดออกเล็กน้อย คือ น้อยกว่า 250 ซีซี อายุครรภ์น้อยกว่า 36 สัปดาห์ และยังไม่เข้าระยะการคลอด แพทย์จะให้การดูแลรักษาแบบประคับประคอง เพื่อให้ครรภ์ครบกำหนด ดังนี้
  • 1. รับไว้ในโรงพยาบาลอย่างน้อย 3 วัน เพื่อสังเกตเลือดที่ออก
  • 2. ตรวจวัดสัญญาณชีพ , เสียงหัวใจทารกอย่างใกล้ชิด
  • 3. ตรวจเลือดระดับฮีมาโตคริต , เตรียมเลือดและให้เลือด ถ้ามีข้อชี้บ่ง
  • 4. งดการตรวจทางช่องคลอดหรือทวารหนัก
  • 5. ถ้ามดลูกหดรัดตัว ซึ่งเป็นผลจาก Prostaglandins ที่หลั่งมาจากบริเวณที่มีการลอกตัวของรก ควรให้ยา
  •  
  1. กรณีที่ 2
  2. จำนวนเลือดออกมาก อายุครรภ์ครบกำหนดเข้าสู่ระยะคลอด ซึ่งจะพิจารณาการคลอดโดยการผ่าตัดคลอด หรือคลอดทางช่องคลอดตามความเหมาะสม

♦ การปฏิบัติตนเมื่อแพทย์อนุญาตให้ออกจากโรงพยาบาลได้

  • 1. งดการร่วมเพศ และสวนล้างช่องคลอด
  • 2. รักษาความสะอาดของร่างกาย โดยเฉพาะอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอก
  • 3. นอนพักผ่อนให้เพียงพอ วันละ 8 – 10 ชั่วโมง ในท่านอนตะแคงซ้าย งดทำงานหนัก
  • 4. รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะอาหารที่มีธาตุเหล็กและแคลเซียม งดพวกชา , กาแฟ และถ้าสูบบุหรี่ ควรงดอย่างเด็ดขาด เพราะบุหรี่เป็นสาเหตุสำคัญอย่างหนึ่งที่กระตุ้นให้มดลูกหดรัดตัว
  • 5. ถ้าพบออกทางช่องคลอด ให้ใส่ผ้าอนามัยและให้มาโรงพยาบาล
  • 6. ควรมาตรวจตามนัดทุกครั้ง การนัดจะนัดถี่ขึ้นจากการตั้งครรภ์ปกติ ซึ่งอาจต้องทำ NST เพื่อประเมินสภาพทารกทุกสัปดาห์

โปรโมชั่นประจำเดือน