อาหารสำหรับเด็กน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์

แนวทางการรับประทานอาหารสำหรับเด็กน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์

สาเหตุของภาวะน้ำหนักน้อยในเด็ก

เกิดได้จากหลายสาเหตุด้วยกัน

พฤติกรรมการบริโภคอาหาร
พฤติกรรมการเลี้ยงดู
สุขภาพการเจ็บป่วยของเด็ก

ผลกระทบต่อภาวะน้ำหนักน้อยในเด็ก

หากเด็กน้ำหนักตัวน้อยจากการขาดสารอาหารย่อมส่งผลกระทบต่อการเจริญเติบโต ภูมิต้านทานโรคต่ำ เจ็บป่วยได้ง่าย

แนวทางการแก้ไขเพื่อลดภาวะน้ำหนักน้อยในเด็ก

พบแพทย์เพื่อตรวจร่างกายว่ามีการเจ็บป่วย หรือมีโรคประจำตัวที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโตหรือไม่
ประเมินการเจริญเติบโตของเด็กโดยการชั่งน้ำหนักและวัดส่วนสูงโดยเทียบจากกราฟแสดงการเติบโต
ประเมินพฤติกรรมการทานอาหาร
เด็กควรนอนหลับ อย่างน้อยวันละ 8 ชั่วโมง
ตรวจอุจจาระในเด็กที่มีอายุมากกว่า 2 ปี (ตรวจพยาธิตัวกลม)
หากเด็กมีปัญหาเกี่ยวกับฟัน หรือสุขภาพทางช่องปากให้รีบทำการรักษา
หากเด็กมีอาการเจ็บป่วย ให้รีบรักษาให้หายเพราะการเจ็บป่วยอาจส่งผลทำให้ความอยากอาหารของเด็กลดลง
ควรให้เด็กวิ่งเล่น ออกกำลังกาย หรือเล่นกีฬาเพิ่มขึ้นเพื่อกระตุ้นการสร้างกระดูกและความอยากอาหาร

แนวทางการแก้ไขปัญหาเมื่อเด็กทานอาหารยากหรือเลือกทาน

เริ่มให้อาหารที่ปริมาณน้อยๆ หากเด็กทานหมด ให้ถามเด็กก่อนว่าต้องการเพิ่มหรือไม่ อย่ายัดเยียดตักอาหารให้โดยเด็กไม่ได้ร้องขอ หากในมื้อนั้นๆเด็กยังไม่ยอมทานให้พยายามลองใหม่ในมื้อถัดไป
ให้ลองทานอาหารใหม่ซ้ำๆ (10-15 ครั้ง) อาจเริ่มลองทานจากอาหารจานของพ่อแม่ก่อน
จำกัดเวลาการทานอาหารในแต่ละมื้อไม่เกิน 30-35 นาที ให้เก็บอาหารทันทีเมื่อหมดเวลาและให้เด็กรอทานใหม่ในมื้อถัดไป
จัดวางอาหารให้หลากหลาย และวางไว้ใกล้ๆ มือเด็ก ให้เด็กหยิบทานเอง ไม่บังคับ ไม่กดดัน เด็กจะยอมลองอาหารใหม่ๆ ถ้าเด็กได้เลือกทานเองมากกว่า
พ่อแม่ควรเป็นตัวอย่างในการลองทานอาหารใหม่ๆ ด้วยความรู้สึกอร่อย เพื่อกระตุ้นให้เด็กรู้สึกสนใจและอยากที่จะลองอาหารด้วยตนเอง
การทานอาหารพร้อมหน้ากันในครอบครัวจะช่วยส่งเสริมให้เด็กกล้าที่จะลองอาหารชนิดใหม่ๆ มากกว่า
เว้นระยะอาหารในแต่ละมื้อให้ห่างกันประมาณ 3 – 4 ชั่วโมง ควรมีอาหารหลัก 3 มื้อและมื้อว่าง 1 มื้อ หลีกเลี่ยงของว่างที่จะทำให้เด็กอิ่ม เช่น นม หรือน้ำผลไม้

วิธีเพิ่มน้ำหนักเด็กเบื้องต้น

ปรับวิธีการปรุงอาหาร : ปรับวิธีในการปรุงประกอบอาหารจากการต้ม ตุ๋น มาเป็นเมนูผัดหรือทอดให้บ่อยขึ้น
เพิ่มส่วนผสม : เพิ่มส่วนผสมของอาหารบางชนิด เช่น นม เนย แป้ง หรือน้ำตาล
จัดอาหารมื้อว่าง : หากโดยปกติแล้วเด็กทานอาหารในแต่ละมื้อได้น้อย ควรที่จะเสริมอาหารว่างเป็นแซนวิชง่ายๆ หรืออาหารทานเล่นที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย

แนวทางการเลือกรับประทานอาหารในแต่ละหมวด

ข้าว – แป้ง

รับประทานให้ครบ 3 มื้อ มื้อละ 2 ทัพพี
หากเด็กไม่ชอบทานข้าว ลองเปลี่ยนเป็นขนมปัง หรือเส้นก๋วยเตี๋ยว

นม

รับประทานนม 2 – 3 กล่อง/ วัน
หลีกเลี่ยงการดื่มนมหวาน หรือนมปรุงแต่งรสชาติ เน้นให้ดื่มเป็นนมจืด
ควรให้นมแม่ต่อเนื่องถึงอายุ 2 ปี

ผัก

ทานผักให้หลากหลาย เพื่อให้ได้วิตามินและแร่ธาตุครบถ้วน

ผลไม้

เน้นทานผลไม้สดเป็นหลัก หลีกเลี่ยงการทานผลไม้แปรรูปต่างๆ
หลีกเลี่ยงการทานผลไม้ที่มีรสหวานจัด
หากต้องการทานน้ำผลไม้ ให้เลือกเป็นน้ำผลไม้ที่คั้นสด

เนื้อสัตว์

ควรรับประทานมื้อละ 2 ช้อนโต๊ะ วันละ 3 มื้อ
หลีกเลี่ยงการรับประทานเนื้อสัตว์แปรรูป หากจำเป็นต้องระวังอย่าให้เด็กทานเยอะเกินไป

น้ำมัน น้ำตาล เกลือ

หลีกเลี่ยงไขมันที่มาจากสัตว์ รวมไปถึงจำพวก Tran fat หรือไขมันอิ่มตัวต่างๆ
เน้นปรุงประกอบอาหารด้วยน้ำมันพืช

ข้อแนะนำเพิ่มเติมเพื่อให้ได้สารอาหารครบถ้วนและเพียงพอ

ให้ทานอาหารรสธรรมชาติไม่ปรุงแต่งรสอาหารด้วยน้ำตาล น้ำผึ้ง ผงชูรส และผงปรุงรสไม่ควรให้อาหารรสหวานจัด มันจัด เค็มจัด เนื่องจากอาหารที่มีรสหวานและมันเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคอ้วน ฟันผุและไขมันในเลือดสูง อาหารที่มีรสเค็มจัดหรือมีโซเดียมสูงเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูง
ดื่มน้ำสะอาด ไม่ให้ดื่มเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลและคาเฟอีน เช่น น้ำอัดลม น้ำหวาน ชา กาแฟ และน้ำผลไม้ที่เติมน้ำตาล เป็นต้น
เลือกอาหารว่างที่มีคุณภาพ ซึ่งประกอบด้วยอาหารหลายหมู่หรือผลไม้ตามฤดูกาล หลีกเลี่ยงขนมที่มีรสหวานจัด มันจัด เค็มจัด และขนมที่เหนียวติดฟัน