ความดันโลหิตสูงระหว่างตั้งครรภ์

ความดันโลหิตสูงระหว่างตั้งครรภ์  คืออะไร?

คือ ภาวะที่สตรีตั้งครรภ์มีความดันโลหิตสูง ตั้งแต่ 140/90 มิลลิเมตรปรอทหรือสูงกว่า เป็นภาวะแทรกซ้อนที่่กิดขึ้นในสตรีตั้งครรภ์ 20 สัปดาห์ขึ้นไป และเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตของสตรีตั้งครรภ์

สาเหตุเกิดจากอะไร?

เชื่อว่าเป็นผลจากการหดรัดตัวของหลอดเลือดแดง จึงเกิดมี ความดันโลหิตสูง ตามมา หากมีความรุนแรงมากขึ้น อาจมีผลทำลายเนื้อเยื่อที่สำคัญร่วมด้วย ได้แก่ ตับ, ไต, สมอง นอกจากนี้ยังมีผลทำให้เลือดที่ผ่านรกไปยังทารกลดลง ส่งผลให้ทารกได้รับออกซิเจนและสารอาหารไม่เพียงพอ

สตรีตั้งครรภ์รายใดที่มีความเสี่ยงต่อภาวะนี้?

ภาวะนี้สามารถเกิดได้ในสตรีตั้งครรภ์ทุกคน โดยมีปัจจัยบางประการที่เพิ่มความเสี่ยง ได้แก่

• สตรีตั้งครรภ์แรก
• การตั้งครรภ์แฝด 
• สตรีตั้งครรภ์ที่มีอายุมากกว่า 35 ปี
• มีโรคประจำตัว ได้แก่ โรคเบาหวาน โรคไต โรคความดันโลหิตสูง
• อ้วน 

​มีผลกระทบอย่างไรต่อการตั้งครรภ์?

• ผลต่อสตรีตั้งครรภ์ : อาจเกิดอาการชัก เลือดออกในสมอง รกลอกตัวก่อนกำหนด หากไม่ได้รับการดูแลรักษาที่ถูกต้อง อาจทำให้ภาวะของโรครุนแรงจนถึงขั้นเสียชีวิตได้
• ผลต่อทารกในครรภ์ : เนื่องจากภาวะนี้ส่งผลให้ปริมาณเลือดที่ผ่านรกมายังทารกลดลง ดังนั้นจึงอาจทำให้ทารกโตช้าผิดปกติ หรืออาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตในครรภ์ได้

ภาวะโรคความดันสูงในคนท้อง นี้มีอาการนำมาก่อนหรือไม่?

บางรายอาจมีภาวะบวมตามมือ และหน้า หรือมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วนำมาก่อน อย่างไรก็ตามบางรายอาจไม่มีหรืออาการไม่แน่ชัด ดังนั้นจึงควรมาตรวจครรภ์สม่ำเสมอตามแพทย์นัด เพื่อรับการวินิจฉัยและดูแลรักษาแต่เนิ่นๆ หากเกิดภาวะดังกล่าวขึ้น

อาการที่บ่งว่าสภาวะของโรครุนแรงขึ้น และต้องแจ้งให้แพทย์ทราบทันที?

• ปวดศีรษะมาก
• ตามัว
• จุกแน่นลิ้นปี่
• ปวดเกร็งท้อง เลือดออกทางช่องคลอด ซึ่งอาจเป็นอาการแสดงของรกลอกตัวก่อนกำหนด
• ลูกดิ้นน้อยลง

แนวทางการดูแลรักษา?

แพทย์อาจจะรับตัวไว้ในโรงพยาบาล เพื่อตรวจติดตามภาวะของโรคและสุขภาพของทารกได้อย่างใกล้ชิด หลักการรักษาภาวะนี้ขึ้นกับระดับความรุนแรงของโรคและอายุครรภ์ หากการตั้งครรภ์ครบกำหนด หรือภาวะของโรคมีแนวโน้มที่จะรุนแรงขึ้น แนวทางการรักษา คือ ยุติการตั้งครรภ์ ซึ่งบางรายอาจจำเป็นต้องผ่าตัดคลอด อย่างไรก็ตาม หากการตั้งครรภ์ยังไม่ครบกำหนดและภาวะของโรคยังสามารถควบคุมได้ อาจพิจารณาดำเนินการตั้งครรภ์ต่อไปภายใต้การดูแลของแพทย์

การตรวจติดตามหลังคลอด?

ความดันโลหิตที่เพิ่มสูงขึ้นจากภาวะนี้อาจมิได้ลดลงตามปกติทันทีหลังคลอด จึงจำเป็นต้องมาตรวจติดตามวัดความดันโลหิตหลังคลอดตามแพทย์นัด โดยทั่วไปความดันโลหิตสูงจากภาวะนี้ควรกลับสู่ปกติอย่างช้าไม่เกิน 12 สัปดาห์หลังคลอด หากความดันโลหิตคงสูงอยู่นานกว่านี้ อาจถือว่าสตรีรายนี้มีความดันโลหิตสูงเรื้อรังมาก่อน ซึ่งควรได้รับการดูแลจากอายุรแพทย์ต่อไป

จะเกิดซ้ำในครรภ์ถัดไปหรือไม่?

มีโอกาสเกิดซ้ำได้ในครรภ์ถัดไป และมีโอกาสที่โรคจะรุนแรงขึ้นกว่าเดิม

สามารถป้องกันภาวะนี้ได้หรือไม่?

ในปัจจุบันมีงานวิจัยสนับสนุนการใช้ยาในการป้องกันภาวะความดันโลหิตสูงชนิดรุนแรงขณะตั้งครรภ์ซึ่งได้ผลดี ดังนั้นสตรีตั้งครรภ์ควรเข้ารับการฝากครรภ์ตั้งแต่เนิ่นๆ เพื่อให้ได้รับการประเมินความเสี่ยงของการตั้งครรภ์ และดูแลรักษาอย่างเหมาะสมต่อไป

ขอบคุณข้อมูล
พญ.พัชราภรณ์ วงศาโรจน์
สูตินรีแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์มารดาและทารกในครรภ์