ลดเสี่ยง...เลี่ยง “ฝีดาษวานร”

จากสถานการณ์ระบาด “โรคฝีดาษวานร” มากขึ้นในหลายประเทศทั่วโลก รวมถึงในประเทศไทยพบผู้ป่วยเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง พบมากในกลุ่มชายรักชาย ปัจจัยเสี่ยงเกิดจากการมีเพศสัมพันธ์กับคนแปลกหน้าและไม่ป้องกัน

โรคฝีดาษวานร (Monkeypox)

ฝีดาษวานร หรือ ฝีดาษลิง เกิดจากเชื้อไวรัสกลุ่ม Poxviridae อาการคล้ายกับไข้ทรพิษแต่มีความรุนแรงน้อยกว่า พบได้ในสัตว์หลายชนิดไม่ใช่แค่ลิงเท่านั้น แต่ยังสามารถพบได้ในสัตว์ตระกูลฟันแทะ เช่น กระต่าย กระรอก หนู โดยแบ่งเป็น 2 สายพันธุ์ คือ สายพันธุ์แอฟริกาตะวันตก และสายพันธุ์แอฟริกากลางที่มีความรุนแรงของโรค ทำให้เสียชีวิตได้มากกว่า

การติดต่อ

ติดจากสัตว์สู่คน เลือด สารคัดหลั่ง ตุ่มหนองของสัตว์ ถูกสัตว์ที่มีเชื้อกัดและข่วน กินเนื้อสัตว์ที่มีเชื้อและปรุงสุกไม่เพียงพอ
ส่วนใหญ่ติดจากคนสู่คน โดยสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วย เช่น ตุ่มหนอง สารคัดหลั่ง สัมผัสแผลหรือใช้ของร่วมกัน เกิดจากการมีเพศสัมพันธ์กับคนแปลกหน้าและไม่ป้องกัน และสามารถแพร่เชื้อจากหญิงตั้งครรภ์สู่ทารกในครรภ์ได้

อาการระยะแรก

มีไข้ 38°C ขึ้นไป ปวดหัว ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ เจ็บคอ อ่อนเพลียมาก และต่อมน้ำเหลืองโต

อาการระยะออกผื่น

หลังจากมีไข้ ผื่นหรือตุ่มมักขึ้นหนาแน่นบนใบหน้า แขนขามากกว่าบริเวณลำตัว ฝ่ามือ ฝ่าเท้า เยื่อบุช่องปาก อวัยวะเพศและทวารหนัก

ใครเสี่ยง? อาการรุนแรงเมื่อติดเชื้อฝีดาษวานร

กลุ่มผู้ป่วยที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ เช่น ผู้ติดเชื้อ HIV
ผู้ป่วยมะเร็งเม็ดเลือด ผู้ป่วยมะเร็งอวัยวะต่าง ๆ
ผู้ป่วยปลูกถ่ายอวัยวะ
เด็กอายุน้อยกว่า 8 ปี
หญิงตั้งครรภ์หรืออยู่ระหว่างให้นมบุตร

ผู้ป่วยที่อาการไม่รุนแรงส่วนใหญ่จะหายเองได้ใน 2 – 4 สัปดาห์ แต่ในกรณีที่ผู้ป่วยมีภูมิคุ้มกันต่ำ มีโรคประจำตัวอาจมีภาวะแทรกซ้อน เช่น ปอดบวม หรือเสียชีวิตได้

ฝีดาษวานร...ป้องกันได้

หลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์กับคนไม่รู้จัก แม้จะสวมถุงยางอนามัยก็สามารถติดเชื้อจากการสัมผัสตุ่มหนองได้
หลีกเลี่ยงการสัมผัสผิวหนังที่มีตุ่ม ผื่น หนอง ของผู้อื่น
หลีกเลี่ยงการสัมผัสสารคัดหลั่งของผู้อื่น เช่น น้ำลาย เลือด ปัสสาวะ
หมั่นล้างมือบ่อย ๆ ด้วยน้ำสบู่หรือเจลแอลกอฮอล์
ไม่ใช้สิ่งของส่วนตัวร่วมกับผู้อื่นและผู้ป่วย
หลีกเลี่ยงการใกล้ชิดกับผู้ป่วยที่มีตุ่มหนอง
หากสงสัยว่าป่วย ควรพบแพทย์ทันที
ผู้ป่วยโรคฝีดาษวานร ควรแยกตนเองเพื่อไม่แพร่เชื้อให้ผู้อื่น