หลังผ่าตัดส่องกล้องทางนรีเวช ห้ามอะไรบ้าง ให้แผลหายไว ลดภาวะแทรกซ้อน

เมื่อลองมองย้อนกลับไปในอดีตหากพูดถึงการรักษาด้วยการผ่าตัด หลายคนคงรู้สึกวิตกกังวลเรื่องอาการเจ็บปวดจากแผลผ่าตัด จึงไม่แปลกที่คนไข้หลายรายจะปฏิเสธการรักษาด้วยวิธีนี้แล้วหันไปพึ่งวิธีอื่นแทน แต่ปัจจุบันวิทยาการและเทคโนโลยีทางการแพทย์ได้ก้าวหน้าไปอย่างรวดเร็ว การรักษาด้วยการผ่าตัดผ่านกล้องหรือผ่าตัดส่องกล้อง จึงเป็นอีกทางเลือกที่จะตอบโจทย์ของผู้ป่วย เป็นวิธีที่กระทบกระเทือนต่ออวัยวะภายในน้อยและแผลผ่าตัดมีขนาดเล็ก ช่วยลดภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัด ผู้ป่วยจึงฟื้นตัวได้เร็ว หมดปัญหาหน้าท้องมีแผลยาวไม่สวยงาม สามารถกลับไปทำงานและทำกิจวัตรประจำวันตามปกติได้เร็วกว่าการผ่าตัดเปิดหน้าท้องแบบเดิม

เทคโนโลยีนี้เหมาะสำหรับผ่าตัดรักษาโรคทางนรีเวช

ทั้งโรคซีสต์ ช๊อกโกแลคซีสต์ ผ่าตัดซีสต์ เนื้องอกในโพรงมดลูก เนื้องอกกล้ามเนื้อมดลูกและรังไข่ การผ่าตัดไส้ติ่งทางหน้าท้อง เลาะผังผืดในอุ้งเชิงกราน การฉีดสีตรวจดูท่อนำไข่ การผ่าตัดในกรณีตั้งครรภ์นอกมดลูก ผ่าตัดมดลูก ประจำเดือนมากผิดปกติจากเยื่อบุโพรงมดลูกหนา เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ การผ่าตัดทำหมัน การผ่าตัดเนื้องอกถุงน้ำรังไข่ ค้นหาสาเหตุภาวะมีบุตรยาก เนื้องอกหรือติ่งเนื้อในโพรงมดลูก พังผืดในโพรงมดลูก

การผ่าตัดผ่านกล้องทางนรีเวช มี 2 ประเภท

การผ่าตัดผ่านกล้องทางหน้าท้อง (Laparoscopic Surgery) เป็นการใช้กล้องส่องเข้าไปเพื่อการวินิจฉัย และทำการผ่าตัดภายในช่องท้อง
การผ่าตัดผ่านกล้องในโพรงมดลูก (Hysteroscopic Surgery) เป็นการใช้กล้องส่องดูความผิดปกติของโพรงมดลูกโดยผ่านทางปากมดลูกเพื่อการวินิจฉัย และการผ่าตัด

การตรวจวินิจฉัย ด้วยการตรวจอัลตราซาวนด์ช่องคลอด (Vagina Ultrasound) เพื่อดูความผิดปกติของมดลูก ปีกมดลูก และรังไข่ ซึ่งเป็นสาเหตุ ของโรคและนำมาซึ่งการรักษาผ่าตัดทางนรีเวช

เปรียบเทียบระหว่างการผ่าตัดส่องกล้องและการผ่าตัดแบบเปิด

การผ่าตัดส่องกล้องเป็นการผ่าตัดโดยใช้กล้องขนาดเล็กซึ่งเป็นเครื่องมือผ่าตัดชนิดพิเศษ โดยศัลยแพทย์จะเริ่มจากการเจาะรูขนาดเพียง 3-5 มิลลิเมตร บริเวณที่จะผ่าตัด จากนั้นจะสอดอุปกรณ์กล้อง ซึ่งส่วนปลายสามารถเคลื่อนไหวได้ 4 ทิศทาง ทำให้ศัลยแพทย์มองเห็นอวัยวะต่างๆ ภายในร่างกายได้อย่างชัดเจน ผ่านจอทีวีในระบบ 3 มิติ สามารถมองเห็นมุมมองภาพ ทั้งความกว้าง ความยาว และความลึก ในขณะที่ทำการผ่าตัดได้อย่างชัดเจนแม่นยำ ส่งผลให้ประสิทธิภาพของการผ่าตัดดีขึ้น

ข้อดีของการผ่าตัดส่องกล้องทางนรีเวช

แผลผ่าตัดเล็กกว่า โดยแผลยาวประมาณ 0.5-1.0 เซนติเมตร
เจ็บแผลน้อยกว่ามาก เนื่องจากความบอบช้ำจากการผ่าตัดน้อยกว่า
ระยะเวลาพักฟื้นน้อยกว่าสามารถกลับไปทำงานหรือกิจวัตรประจำวันได้ภายใน 5-10 วัน
โอกาสเกิดพังผืดจากการผ่าตัดน้อยกว่าการผ่าตัดแบบเปิดหน้าท้อง
พักฟื้นในโรงพยาบาลเพียง 1-2 วัน
อาการแทรกซ้อนจากแผลผ่าตัด เช่น แผลอักแสบ แผลแยก แผลเป็นหนอง จะน้อยกว่าผ่าตัดใหญ่มาก

อาการหลังการผ่าตัดส่องกล้องทางนรีเวช

ปวดแผลเล็กน้อย อาจมีน้ำซึมจากแผลได้บ้าง ท้องอืด คลื่นไส้ หรือบริเวณอวัยวะเพศบวมในบางรายจากการที่แพทย์ใส่น้ำเกลือในช่องท้องกันการเกิดพังผืด ซึ่งจะหายไปเอง

แผลผ่าตัดมักจะเล็กมาก ไม่ต้องเปิดแผลหรือทำแผล โดยปิดด้วยพลาสเตอร์กันน้ำเพื่อให้ผู้ป่วยสามารถอาบน้ำได้ โดยให้ผู้ป่วยเปิดแผลหลังผ่าตัด 7 วัน ยกเว้นแผลซึมมาก จะได้รับการทำแผลให้ใหม่บริเวณแผลที่ซึม

การดูแลตัวเองหลังเข้ารับการผ่าตัดส่องกล้องทางนรีเวช

สามารถรับประทานอาหารได้ตามปกติ
หลังผ่าตัดผู้ป่วยอาจมีเลือดออกจากช่องคลอดเล็กน้อย ประมาณ 3-7 วัน เนื่องจากการใส่ตัวกระดกมดลูกเข้าในตัวมดลูก
สามารถมีการมีเพศสัมพันธ์ได้ 2 สัปดาห์หลังผ่าตัด หรือหลังจากไม่มีอาการปวดแผลผ่าตัด ยกเว้นกรณีตัดมดลูกจะประมาณ 2 เดือน
สามารถกลับไปทำกิจวัตรประจำวันในบ้านได้ตามปกติ ขึ้นบันไดได้ โดยค่อยๆ ช้า ๆ การยกของหนักหรือออกกำลังกายที่หนัก หรือมีการเกร็งหน้าอกมาก และการขับรถ ควรทำเมื่อหลังผ่าตัดไปแล้ว 2 เดือน
พักที่บ้านประมาณ 1-2 สัปดาห์ การกลับไปทำงานตามปกติ ขึ้นกับผู้ป่วยและประเภทการผ่าตัด จะประมาณ 1-3 สัปดาห์หลังผ่าตัด
ถ้าผู้ป่วยมีอาการดังต่อไปนี้ (ให้มาพบแพทย์ก่อนวันนัด)
- มีไข้ปวดแผลมากขึ้น แผลปวด แผลแดงอักเสบ มีเลือดออกผิดปกติจากช่องคลอด มีตกขาว ตกขาวมีกลิ่น ท้องอืด แน่นท้อง เวียนศีรษะ หน้ามืด เป็นลม
- ในกรณีที่ตัดมดลูกออก ในบางรายอาจมีตกขาวหรือเลือดออก ซึ่งอาจเกิดแผลในช่องคลอดยังไม่แห้ง หรืออักเสบ ซึ่งแพทย์จะตรวจรักษาและนัดเป็นระยะ ๆ
- หลังผ่าตัดในบางราย ผิวหน้าบริเวณผ่าตัดหรือใกล้เคียง อาจมีอาการชาได้บ้าง
รับประทานยาตามที่แพทย์สั่ง

FAQs

Q : หลังผ่าตัดส่องกล้องทางนรีเวชกี่วันหาย ?

A : พักที่บ้านประมาณ 1-2 สัปดาห์ การกลับไปทำงานตามปกติ ขึ้นกับผู้ป่วยและประเภทการผ่าตัด จะประมาณ 1-3 สัปดาห์หลังผ่าตัด

Q : หลังผ่าตัดส่องกล้อง ขับรถได้ไหม ?

A : สามารถกลับไปทำกิจวัตรประจำวันในบ้านได้ตามปกติ ขึ้นบันไดได้ โดยค่อยๆ ช้า ๆ การยกของหนักหรืออกกำลังกายที่หนัก หรือมีการเกร็งหน้าอกมาก และการขับรถ ควรทำเมื่อหลังผ่าตัดไปแล้ว 2 เดือน

Q : ผ่าตัดแบบส่องกล้องทางนรีเวชอันตรายไหม ?

A : การรักษาด้วยวิธีผ่าตัดผ่านกล้องถือได้ว่าเป็นวิธีที่ปลอดภัยสูง ขนาดของแผลหลังการผ่าตัดยังมีขนาดเล็กเมื่อเทียบกับการผ่าตัดแบบเปิดหน้าท้อง ในส่วนของการพักรักษาตัวยังใช้เวลาพักฟื้นนอนโรงพยาบาลเพียง 1-2 วันเท่านั้นก็สามารถกลับบ้านได้ ในขณะที่การผ่าตัดแบบเปิดหน้าท้องจะเกิดรอยแผลผ่าตัดที่มีขนาดใหญ่ ระยะเวลาในการอยู่โรงพยาบาล สำหรับผู้ที่ผ่าตัดแบบเปิดหน้าท้องนั้นต้องใช้เวลาถึง 5-7 วัน พักฟื้น 4-6 สัปดาห์ จึงจะกลับไปทำงานได้ตามปกติ อีกทั้งอาการแทรกซ้อนจากแผลผ่าตัดนั้นจะมากกว่า เมื่อเทียบกับการผ่าตัดแบบผ่านกล้อง